Rozszczepka pospolita

Opis

Rozszczepka pospolita to mały, wachlarzowaty lub muszelkowaty grzyb o średnicy 1–4 cm, bez trzonu, przyrośnięty bokiem do drewna. Wierzch jest filcowaty, białawy do szarego. Spód tworzą szare do czerwonobrązowych fałdy rozszczepione wzdłuż, jak podwójne blaszki.

Rośnie przez cały rok na martwym drewnie, pniakach i suchych gałęziach, zwykle w miejscach nasłonecznionych. W Polsce jest bardzo pospolity. W suszy owocniki zwijają się, a po deszczu odżywają.

Małe rozmiary i skórzasty, twardy miąższ czynią go nieprzydatnym w kuchni. Nie zbieraj go do jedzenia.

Cechy rozpoznawcze

Kapelusz

Owocnik bez trzonu, średnicy 1–4 cm, kolisty, półkolisty, wachlarzowaty lub muszelkowaty; przyrasta do podłoża bokiem. Powierzchnia filcowata, od białawej do szarej, pokryta szczecinkami, promieniście pofałdowana lub bruzdowana; bywa z odcieniem beżowym lub różowym, a przy osiedlonych glonach zielonkawa.

Hymenofor (spód kapelusza)

Fałdy podobne do blaszek, szare do blado czerwonobrązowych lub kremowożółte do białych, w grupie owocników przypominające podłużnie rozszczepione blaszki, co jest cechą rodzaju. W suchej pogodzie zwijają się i chronią zarodniki przed wyschnięciem. Brak trzonu, więc brak przyrostu do trzonu.

Trzon

Brak trzonu.

Miąższ

U młodych okazów mięsisty, szybko staje się łykowaty i skórzasty; w wilgoci giętki i elastyczny. Zapach i smak: brak danych; nie należy go próbować.

Wysyp i zarodniki

Wysyp biały. Zarodniki bezbarwne, eliptyczne, gładkie, o wymiarach 3–4 × 1–1,5 µm.

Siedlisko i występowanie

Ekologia. Saprotrof i słaby pasożyt wywołujący białą zgniliznę drewna. Rośnie na martwym drewnie drzew liściastych i iglastych, na pniach, pniakach, suchych gałęziach, składowanym drewnie, także na zranionych miejscach żywych drzew. Unika siedlisk wilgotnych, występuje głównie w miejscach nasłonecznionych. Bywa grzybem nagrzybnym na porostach i wrośniaku szorstkim (Trametes hirsuta). Po wyschnięciu może latami pozostawać w spoczynku i odżywać po zwilżeniu.

Występowanie. Kosmopolita, pospolity na całym świecie, w Polsce bardzo pospolity. Nie jest objęty ochroną w Polsce.

Owocnikowanie. Przez cały rok.

Z czym można go pomylić?

• Crepidotus variabilis (ciżmówka zmienna) — Blaszki nierozszczepione, wysyp brązowy, rośnie w bardziej wilgotnych siedliskach.

Na jednej cesze nie wolno polegać. Jeśli nie masz pewności, nie zbieraj. Pokaż grzyba grzyboznawcy w sanepidzie.

Ciekawostki

• Nazwa rodzaju pochodzi z greckiego schíza („rozszczepiony”), a commune znaczy „pospolity”.
• Suche owocniki mogą przez dziesiątki lat pozostawać w spoczynku i ożywać po zwilżeniu.
• Gatunek ma tetrapolarny system kojarzenia z szacunkowo ponad 23 000 typów kojarzeniowych.