Śmiertelnie trujący grzyb. Nie zbieraj go ani nie dotykaj ust po kontakcie. Objawy mogą pojawić się dopiero po wielu godzinach — przy podejrzeniu zatrucia dzwoń pod 112, nie czekaj na objawy.
Opis
Czubajeczka cielista to niewielki grzyb blaszkowy z jasnoczerwonym do czerwonobrązowego kapelusza, kremowego ku brzegowi. Ma białawe blaszki, biały do różowawego miąższ o owocowym zapachu i kremowy trzon z plamami barwy kapelusza, czasem nieco grubszy u podstawy.
Rośnie w lasach i w bogatych w próchnicę parkach.
Zawiera amatoksyny i może być śmiertelnie trująca. Drobnych czubajeczek nie zbieraj do jedzenia; trucizny nie da się usunąć w kuchni.
Cechy rozpoznawcze
- Kapelusz
- Jasnoczerwony do czerwonobrązowego, ku brzegowi kremowy. Brak danych o wymiarach, kształcie i pokryciu łuseczkami.
- Hymenofor (spód kapelusza)
- Blaszki białawe. Brak danych o przyroście do trzonu.
- Trzon
- Może być nieco grubszy u podstawy, kremowy, z plamami lub łuskami barwy kapelusza. Brak danych o wymiarach i pierścieniu.
- Miąższ
- Biały do różowawego ku górze. Zapach nieco owocowy, smak nieprzyjemny – nie wolno go sprawdzać; nie należy próbować miąższu żadnego podejrzanego grzyba.
- Wysyp i zarodniki
- Brak danych (barwa wysypu i wymiary zarodników).
Siedlisko i występowanie
Ekologia. Występuje w lasach oraz w bogatych w próchnicę parkach. Brak dalszych danych.
Występowanie. Eurazja i Ameryka Północna. Brak danych o występowaniu w Polsce i o statusie na Czerwonej liście. Nie jest objęta ochroną prawną.
Owocnikowanie. Brak danych.
Z czym można go pomylić?
- Macrolepiota procera (czubajka kania) — Bywa mylona; szczegółowe różnice – brak danych.
Na jednej cesze nie wolno polegać. Jeśli nie masz pewności, nie zbieraj. Pokaż grzyba grzyboznawcy w sanepidzie.
Toksyczność i objawy zatrucia
Toksyczność. Śmiertelnie trujący; zawiera alfa-amanitynę i jego spożycie może być śmiertelne.
Toksyny. alfa-amanityna (amatoksyna) – hepatotoksyczna
Objawy zatrucia. Brak szczegółowych danych o objawach u tego gatunku; amatoksyny powodują zatrucie cyklopeptydowe z uszkodzeniem wątroby (przebieg jak po muchomorze zielonawym).
Czas do pierwszych objawów. Zwykle 6–24 godzin od spożycia; objawy pojawiają się późno, gdy trucizna jest już wchłonięta.
Co robić. Przy podejrzeniu zatrucia jakąkolwiek czubajeczką lub muchomorem natychmiast dzwoń pod 112 albo jedź na SOR; nie czekaj na objawy ani na ich ustąpienie. Zachowaj resztki grzybów do identyfikacji gatunku. Skontaktuj się z ośrodkiem toksykologicznym. Nie stosuj leczenia domowego. Leczenie jest szpitalne.
Więcej: zatrucie grzybami — objawy i pierwsza pomoc.
Ciekawostki
- Opisał ją w 1940 r. duński mykolog Jakob Emanuel Lange.
- Opisany przez Bona i Boiffarda w 1974 r. gatunek Lepiota josserandii okazał się tym samym gatunkiem.
Gribo nie ocenia jadalności. Rozpoznanie ze zdjęcia — także w aplikacji — nie zastępuje grzyboznawcy. Bezpłatną ocenę grzybów prowadzą stacje sanitarno-epidemiologiczne.
Sobowtóry: czubajeczka cielista i podobne gatunki
Na forum
Nikt jeszcze nie pytał na forum o ten gatunek.
Masz zdjęcie podobnego grzyba? Zapytaj na forum Gribo. GriboBot podpowie gatunek ze zdjęcia, a grzybiarze pomogą go oznaczyć.
Najczęstsze pytania
Kiedy rośnie czubajeczka cielista?
Według obserwacji z Polski (GBIF) sezon to: wrzesień – listopad; najwięcej zgłoszeń przypada na październik.
Gdzie rośnie czubajeczka cielista?
Występuje w lasach oraz w bogatych w próchnicę parkach. Brak dalszych danych.
Z czym można pomylić czubajeczka cielista?
Najczęściej wymieniane sobowtóry to: Czubajka kania (Macrolepiota procera). Na jednej cesze nie wolno polegać. W razie wątpliwości pokaż grzyba grzyboznawcy.
Czy czubajeczka cielista jest trujący?
Tak — śmiertelnie trujący grzyb. Przy podejrzeniu zatrucia dzwoń pod 112 i zabierz resztki grzybów do lekarza.
W aplikacji Gribo ten gatunek ma też model 3D do obracania, zdjęcia w quizie i ostrzeżenia przy rozpoznawaniu aparatem. Zobacz, jak zacząć.