Klejek lepki

Opis

Klejek czerwonawy (zwany też klejkiem lepkim) ma kapelusz 4–15 cm, miedzianobrązowy, gruby i mięsisty, w wilgotną pogodę silnie śluzowaty, a w suchą gładki i błyszczący. Blaszki są rzadkie, grube, daleko zbiegające po trzonie, początkowo miedzianoszare, potem ciemnopurpurowobrązowe. Trzon jest długi i miedzianopomarańczowy; po naciśnięciu miąższ z czasem przebarwia się karminowo.

Rośnie na ziemi w lasach iglastych i mieszanych, pod sosnami, jodłami i kosodrzewiną, od lipca do listopada. W Polsce jest pospolity.

Nie powinni go zbierać mało doświadczeni grzybiarze, ponieważ możliwa jest pomyłka z silnie trującymi zasłonakami (rudawym i rudym). Jeśli nie masz pewności co do gatunku, nie zbieraj i nie jedz.

Cechy rozpoznawcze

Kapelusz

Średnica 4–15 cm. Za młodu wypukły z podwiniętym brzegiem, miedzianobrązowy, potem nieco wyblakły; stary spłaszczony. Wilgotny silnie śluzowaty, suchy gładki i błyszczący; bardzo gruby i mięsisty. Młode owocniki otoczone pajęczynowatą osłoną.

Hymenofor (spód kapelusza)

Blaszki bardzo grube i rzadkie, często rozwidlone, daleko zbiegające na trzon; najpierw miedzianoszare, po dojrzeniu ciemnopurpurowobrązowe.

Trzon

Długi, wysmukły, mięsisty, miedzianopomarańczowy do żółtobrązowawego, z delikatnym zygzakowatym wzorkiem z ochrowej osłony; w stanie suchym czasem ze zgrubiałą strefą pierścieniową.

Miąższ

Pomarańczowożółty, po naciśnięciu po pewnym czasie przebarwia się karminowo; w podstawie trzonu chromowożółty. Bez zapachu, smak łagodny. Nie zalecamy próbowania miąższu jako metody rozpoznania.

Wysyp i zarodniki

Wysyp oliwkowoczarny. Zarodniki wydłużone, elipsoidalno-wrzecionowate, gładkie, brązowożółte, 17–23 × 5,5–7 µm.

Siedlisko i występowanie

Ekologia. Grzyb mykoryzowy (ektomykoryza z sosnami Pinus). Rośnie na ziemi w lasach iglastych i mieszanych, pod jodłą pospolitą, sosną zwyczajną i kosodrzewiną.

Występowanie. Szeroko rozprzestrzeniony w Ameryce Północnej i Europie, stanowiska także w Korei i Japonii. W Polsce pospolity. Nie jest objęty ochroną prawną w Polsce.

Owocnikowanie. Od lipca do listopada.

Z czym można go pomylić?

• Chroogomphus helveticus (klejek alpejski) — Kapelusz filcowaty (nie śliski).
• Cortinarius rubellus (zasłonak rudawy) i Cortinarius orellanus (zasłonak rudy) — Silnie trujące (śmiertelnie). Klejek bywa z nimi mylony przez mniej doświadczonych grzybiarzy; zasłonaki mają rdzawobrunatny wysyp i pajęczynówkę (cortina) zamiast śluzu.
• Gomphidius glutinosus (klejówka świerkowa) — Kapelusz śliski, fioletowoszary do brązowego; klejek nie jest śliski, ma czerwonobrązowy kapelusz.

Na jednej cesze nie wolno polegać. Jeśli nie masz pewności, nie zbieraj. Pokaż grzyba grzyboznawcy w sanepidzie.

Ciekawostki

• Miąższ po naciśnięciu po pewnym czasie przebarwia się karminowo.
• Klejek żyje w ektomykoryzie z sosnami; występuje w Europie i Ameryce Północnej, są też stanowiska w Korei i Japonii.
• Gatunek opisał w 1774 r. Jacob Christian Schäffer jako Agaricus rutilus; do rodzaju Chroogomphus przeniósł go Orson K. Miller Jr. w 1964 r.
• Angielskie nazwy to „brown slimecap” i „copper spike”.